Gero eta polarizatuago dagoen mundu honetan, ezinbestekoa da kalitatezko hezkuntza bermatzea, bakea eta tolerantzia sustatzeko, haurtzarotik hasita. Euskaditik, UNESCOren Eskola Elkartuak Sareak eta UN Etxeak ekarpenak egin dizkiote Nazio Batuen Erakundeko Giza Eskubideen Goi Komisarioaren Bulegoaren txostenari, esperientziak, erronkak eta proposamenak partekatuz, hezkuntza-lanaren eta giza eskubideekin duten konpromisoaren oinarrian.

UN Etxeatik bi ekarpen bultzatu eta txosten global honen prestaketan parte hartu dugu, Giza Eskubideen Goi Komisarioaren Bulegoaren Haur eta Gazteria Unitatean lantzen ari direnak:

• Euskal Autonomia Erkidegoan UNESCOren Eskola Elkartuen Sarearen ekarpena . Ordena alfabetikoan parte hartzen duten eskolak: Berrio Otxoa ikastetxea, Carmelitas Sagrado Corazón, Colegio El Carmen Indautxu (Bilbao), IES Toki Alai BHI, Lauaxeta ikastola, Lauro ikastola, San Felix ikastola, Santa María ikastetxea eta UN Etxea sareko koordinatzaile autonomiko gisa.

• UN Etxeak bultzatua eta Eusko Jaurlaritzako Giza Eskubideen Zuzendaritzaren laguntzarekin egindako 2024ko Human Rights Internship Training Programme-n parte hartu duten gazteen ekarpena. Parte-hartzaileak: Ainhoa Azkarate, Andres Antúnez, Diego Espasa, Fernanda Cándida, Lore Etxebarria, Marta Eraña, Mirelur González eta Olaia Mujika; Begoña Guzmán gure lankidearen laguntzarekin.

Gainera, AMUGE – Euskadiko emakume ijitoak babestu dugu haien ekarpena bidal zezaten, eta UPV/EHUrekin batera ikasgelan erromani herriaren historia eta kulturari buruzko ikaskuntza-egoerak landu izanaren esperientzia kasu inspiratzaile gisa aurkez zezaten.

Bakearen Hezkuntzako Erronka Nagusiak

Hezkuntza-inguruneetan oraindik ere desigualtasun estrukturalak, diskriminazioa eta ziberjazarpena dira nagusi. Genero, sexu-orientazio, jatorri kultural edo gaitasun desberdintasunekiko aurreiritziak eta estereotipoak oztopo handiak dira bizikidetza baketsua lortzeko. Testuinguru honetan, baliabide didaktiko egokitu eta eguneratuen falta nabarmena da, hezkuntza inklusiboa eta ekitatiboa bermatzeko.

Benetako Aldaketarako Proposamenak

Erronka hauei aurre egiteko, parte-hartzaileek honako proposamenak garatu dituzte:

1. Kurrikuluaren Integratzea eta Zeharkakotasuna: Bakea eta tolerantzia printzipioak hezkuntza-gaien artean sartzea, lehen etapetatik hasita modu integratuan lantzeko.
2. Ikasleen Parte-hartzea: Ikasleak aktiboki inplikatzea bizikidetza-arauak eraikitzen eta erabakiak hartzen, erantzukizun partekatua sustatuz.
3. Irakasleen Etengabeko Prestakuntza: Irakasleak prestatzea gatazken konponbiderako tresnetan eta pedagogia inklusiboetan.
4. Hezkuntza Komunitate Osoaren Inplikazioa: Familien, irakasleen eta ikasleen arteko lankidetzarako espazioak sortzea.

Euskadiko Ekimen Berritzaileak

Euskadi bakearen hezkuntzan erreferente gisa aurkezten da, ikuspegi teoriko eta praktikoak uztartuz. Hainbat proiektu nabarmendu dira:

• Adi-adian: Terrorismoaren eta indarkeriaren biktimen testigantzak ikasleei hurbiltzen dizkien esperientzia, enpatia eta giza duintasuna lantzeko.
• Bizikasi: Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailaren programa, bizikidetza positiboa sustatu eta eskola-jazarpena borrokatzeko.
• Etikasi: Gazteak Europako giza eskubideen urraketak izan diren gune historikoetara konektatzen dituen proiektua.
• Bizkaia por las Diversidades: UN Etxeak lideratutako programa, kultura, sexu eta funtzio aniztasunak landuz.

Etorkizuneko Hezkuntza Hobe Baten Alde

Euskadiko ekarpenek ikuspegi intersekzional eta arrazakeriaren kontrakoa barne hartzearen garrantzia azpimarratzen dute. Narratiba inklusiboak eraikitzea eta bazterketa-egiturak desegitea ezinbestekoa da herritar konprometituak hezteko.

Amaitzeko, bakea eta tolerantzia sustatzeko kalitatezko hezkuntza bermatzea ez da soilik kurrikulumaren aldaketan datza; komunitate hezitzaile osoaren konpromiso integrala eskatzen du.

Argazkia: Freepik